MEGAMOCNI

21 sierpnia - wydano dekret o Rejonie Umocnionym Hel

Hel historia Wojsko

Dodano 2013-08-21 08:59:07 | Autor: Emil Kowalski

21 sierpnia 1936, Prezydent RP Ignacy Mościcki w sprawie utworzenia Rejonu Umocnionego Hel, utworzył dekret o Rejonie Umocnionym Hel. Tworzenie na Helu silnej bazy lądowej obrony Wybrzeża, rozpoczęto w dniu symbolicznych zaślubin Polski z morzem w Pucku 10 lutego 1920.

Rejon ten obejmował teren od Juraty do końca półwyspu. Był miejscem najdłuższej bitwy kampanii wrześniowej. Po wybuchu II wojny światowej Rejon Umocniony Hel skapitulował 2 października, gdyż dalsza obrona nie miała już sensu (kilka dni wcześniej skapitulowały Warszawa i Modlin).

Na terenie Helu, znajduje się Muzeum Obrony Wybrzeża (MOW) założone i prowadzone przez Stowarzyszenie "Przyjaciele Helu" zajmuje dwa największe obiekty na terenie dawnego Rejonu Umocnionego Hel - symbolu nieugiętej obrony przed niemiecką agresją. Są to pozostałości monstrualnej baterii niemieckiej 406 mm. Zadaniem MOW jest szerzenie wiedzy o obronie Wybrzeża i objęcie opieką wszystkich zabytków militarnych tego rejonu. Na stronie Muzeum, znajduje się spis obrońców Helu (helmuzeum.pl)

Działo produkcji radzieckiej typ B 34u kaliber 100 mm na Cyplu Helskim, zdj. Wikipedia

Do najciekawszych zabytków militarnych należą znajdujące się w obrębie miasta Hel:

  • stanowiska baterii nr 1 Laskowskiego (1935) – stały tam 4 działa Boforsa kalibru 152 mm, w 1948 roku baterię przebudowano nadając nazwę 13 BAS i przezbrojono na 4 radzieckie armaty morskie B-13 kalibru 130 mm – jedno z tych dział stoi tam do dziś. To stanowisko zostało w 2007 roku ogrodzone i poddane kompletnej renowacji staraniem Muzeum Obrony Wybrzeża w Helu. Od rozpoczęcia sezonu 2008 znajduje się tam stała ekspozycja dotycząca historii tej baterii.
  • stanowiska baterii nr 21 (1935) – stały tam 2 działa 75 mm Schneider.
  • stanowiska czterech dział 100 mm (1955) – radzieckie armaty morskie B-34U. Jedno z tych dział stoi na stanowisku do dziś
  • Ośrodek Oporu Jastarnia – pozycja zabezpieczająca półwysep od strony lądu.
  • zabytek klasy światowej – sześć potężnych żelbetowych budowli baterii Schleswig-Holstein. Była to zbudowana w 1940 roku przez Niemców bateria najpotężniejszych dział, jakie kiedykolwiek montowano na stałych stanowiskach lądowych – 40,6 cm Schnelladekanone C/34. Po baterii pozostały trzy działobitnie, z których każda stanowi całość z własnym bunkrem koszarowym i podręcznym magazynem amunicji, oraz 9-kondygnacyjna wieża kierowania ogniem i dwa wielkie magazyny amunicyjne. Jedyna istniejąca do dziś bateria tych dział znajduje się w Norwegii w Trondenes.

Po drugiej wojnie światowej, w rejonie tym do 2001 roku, stacjonowały następujące jednostki wojskowe:

22 Dywizjon Rakietowy WOPK/WLOP – uformowano 12 stycznia 1963 r. Pierwszy dyżur bojowy dywizjon przyjął w lipcu 1964 r. 22 dywizjon pełnił służbę do rozformowania w ramach restrukturyzacji Sił Zbrojnych RP w końcu września 2001 roku. W tym też czasie wycofano z uzbrojenia Wojska Polskiego system rakietowy "Wołchow".

214 Kompania Radiotechniczna – uformowano pod koniec 1956 r. w Lisewie Kaszubskim. W 1978 r. kompanię przeniesiono z Lisewa do Helu gdzie stacjonowała do rozformowania w końcu 2001 r.

64 Dywizjon Ogniowy - uformowany w 1973 roku. Budynek koszar i zaplecze logistyczne jednostki znajdowało się w Helu – Borze. Dywizjon został rozformowany we wrześniu 2001 roku.

Do czasów dzisiejszych zachowały się liczne zabytki militarne zarówno z okresu przedwojennego, jak i późniejsze z okresu okupacji niemieckiej i lat powojennych. Do dziś na tym terenie formalnie obowiązują niektóre przepisy dekretu o Rejonie Umocnionym Hel.

info. własne/Wikipedia/MOW