MEGAMOCNI

Fundacja Teatroterapia Lubelska przedstawia

Fundacja kultura_niepełnosprawni rehabilitacja teatroterapia

Dodano 2013-09-19 14:05:33 | Autor: Emil Kowalski

17 września 2013 roku powstała Galeria dla niepełnosprawnych „Art Brut” w Lublinie, której to inicjatorem jest Fundacja Teatroterapia Lubelska. Fundacja poprzez wystawianie m.in. spektakli dla niepełnosprawnych, realizuje Teatroterapię.

Fundacja Teatroterapia Lubelska: tworzy kapitał społeczny i artystyczny manifestując w teatrze/poprzez teatr obecność ludzi niepełnosprawnych w życiu, kulturze, sztuce. określa najnowsze i nowatorskie trendy w polskim teatrze przez rozważanie haseł aktualnego idiomu wykluczenia, który niepełnosprawni aktorzy przekładają na własny język tworząc modelowe aktorstwo. Przekazuje wypróbowany sposób pracy z człowiekiem upośledzonym umysłowo/aktorem odmiennym/aktorem (nie)normalnym.

Teatroterapia to uniwersalna strategia wykorzystująca teatr jako sprawcze narzędzie społeczne i kulturowe zapobiegające wykluczAniu / wykluczEniu ludzi (nie)pełnosprawnych.

Teatroterapia to jeden z uniwersalnych sposobów nobilitacji osobistej i społecznej ludzi z upośledzeniem umysłowym, którzy nie posiadają specjalnych uzdolnień i predyspozycji aktorskich, ale są gotowi do podjęcia aktywności twórczej ze względu na potrzebę współdziałania i współuczestniczenia w tworzeniu kultury i sztuki. Teatroterapia to uniwersalna metoda interwencji pedagogicznej i psychologicznej, która posługuje się świadomie i celowo wiedzą o teatrze, narzędziami, technikami i środkami teatralnymi w pracy z ciałem aktora. Dąży wobec tego do stworzenia jedności ciała, psychiki i środowiska, w którym żyje człowiek z upośledzeniem umysłowym przez uczestniczenie w tworzeniu spektaklu. Teatroterapia to uniwersalny, rozległy proces teatralny, którego celem jest stworzenie wspólnego dzieła teatralnego i wystawienie go dla publiczności. Spektakl w swoim założeniu daje możliwość otwarcia się i wypowiedzenia przez uzewnętrznienie uczuć, wyobrażeń, odkrycie i pobudzenie do rozwoju drzemiących w każdym człowieku zdolności w wymiarze duchowym i intelektualnym, oraz wykorzystanie instynktu teatralnego do kreowania nowej rzeczywistości, w której osoba z upośledzeniem umysłowym może sprawnie funkcjonować przez zdystansowanie wobec własnej sytuacji i kontrolowanie w określony sposób świata.

Spektakle jakie zrealizowała fundacja:
 
Świat nie wierzy łzom - premiera 1996
Inscenizacja i reżyseria   Maria Pietrusza Budzyńska. 
Adap­tacja muzyczna: Artur Harasimowicz
Realizacja: zespół terapeutów WTZ
Obsada: uczest­nicy WTZ oraz stale współ­pracujący przyjaciele:
 
 
Widowisko pantomimiczne, wykorzystujące elementy teatru żywego planu, gestu i teatru lalkowego utrzymane w konwencji comedii dell’arte. Przesłaniem spektaklu jest refleksja nad koniecznością konfrontacji z własnym cierpieniem, które przedstawione jest jako doświadczenie ogólnoludzkie.
 
Dziewczynka z zapałkami - premiera 1997
Inscenizacja: Maria Pietrusza-​Budzyńska (reżyseria, scenografia, kostiumy)
W spektaklu wykorzystano fragmenty utworów muzycznych następujących kompozytorów:
Wangelis, Wojciech Kilar, Enio Moricone, Kitaro, oraz autorskie
opracowanie muzyczne sceny„Witryna sklepowa” Jerzego Rekiecia.
Scenografia inspirowana jest malarstwem Tadeusza Makowskiego.
 
Na motywach baśni Jana Christiana Andersena. Widowisko odwołujące się do dziecięcych wyobrażeń o aniołach i ufności w to, że istnieje świat dobra, mimo że nie odłączym jego elementem jest zło. Praca nad spektaklem prowadzona była metodą dramy, stąd rozbudowanie fabuły pierwowzoru - baśni J.CH. Andersena - i wprowadzenie dodatkowych postaci. Spektakl inspirowany jest malarstwem Tadeusza Makowskiego.  
 
Marionetka - premiera 1997/
Inscenizacja Martyna Sankowska 
Partytura – premiera 1997/
Inscenizacja Martyna Sankowska 
 
Czarny Teatr to wbrew nazwie teatr pełen radości i humoru. Wyciemnienie sceny daje komfortową sytuację aktorom, którzy grają głównie rekwizytami. Aktorzy i przedmioty realne są tutaj tak samo ważne. 
„Marionetkę” - opowieść o marzeniach, o tym, że każdy - nawet mała drewniana  marionetka - ma swoje marzenia o miłości.
„Partyturę” - groteskę o próbie duetu wokalnego z towarzyszeniem wiolonczeli. Opowieść o tym, jak trudno jest zagrać dobry koncert i  doprowadzić do premiery
 
Labirynt – premiera 1997/
Kom­pozycja choreograficzna w III czę­ściach (“Idę”, “Labirynt”, “Serz”) odwołująca się do fun­damen­tal­nych pytań o sens ludz­kiej egzysten­cji: dokąd idę? w jakim celu? czy idę dobrą drogą?
Inscenizacja: Jacek Kasprzak
Obsada: uczest­nicy WTZ, stale współ­pracujący przyjaciele i instruk­torka Mar­tyna Sankowska
Wykorzystano kompozycje muzyczne: Vangelis, Froese, Preisner, Lidakis - vocal
 
M - jak - premiera 1998
Spek­takl wykorzystujący elementy teatru tańca, żywego planu, teatru lal­kowego i czar­nego teatru. To manifest ludzi, dla których miłość była i jest tematem tabu, nawołujący o prawo do miło­ści pięk­nej i praw­dziwej a tak potrzeb­nej każ­demu człowiekowi.
Inscenizacja i reżyseria: Maria Pietrusza-​Budzyńska
Realizacja: zespół terapeutów WTZ
Obsada: uczest­nicy WTZ
 
Del arte… - premiera 2000
Reżyseria: Maria Pietrusza-​Budzyńska,
Współ­praca reżyser­ska: Jacek Kasprzak
Obsada — Uczest­nicy WTZ Teatroterapia: 
Scenografia, kostiumy: Maria Pietrusza –Budzyń­ska
Wykonanie lalki: pracow­nia Teatru im.H.Ch. Ander­sena, 
Wykonanie wozu: pracow­nia stolar­ska Teatru im. J. Osterwy, 
Wykonanie masek: pracow­nia WTZ
Muzyka (opracowanie): Bar­bara Ostojew­ska, Jacek Kasprzak
 
Spek­takl “Dell’arte dla...” jest opowie­ścią o miło­ści, o dobrych i złych ludziach oraz ich problemach. Jest też opowie­ścią o wiecz­nej podróży za chlebem grupy aktorów, których cały dorobek mie­ści się w wiel­kim wozie, a którzy to ludzie nie mogą znaleźć miej­sca w spo­łeczeń­stwie z racji innego wyglądu, innego zachowania i postępowania. Podróżują tym wozem po całym świecie, a tam gdzie roz­bijają obóz — grają swój piękny i barwny spek­takl.
 
 
Nie ma napisanego tek­stu, a słowo schodzi tu na drugi plan: aktorzy często improwizują, a ich żywiołem jest gest i ruch graniczący z akrobacją. Tak jest w każ­dym spek­taklu. W kon­wen­cji dell”arte występują Pier­rot i Colom­bina, jest też Dok­tor Pan­talon, Arlekin, którzy to przez całe wieki mieli te same, małe intrygi, a także zachowali swoje maski i kostiumy z XVI wieku. Jest też stara baba, która opiekuje się trupą teatralną i dwie biedne żebraczki, z których żebrac­twa aktorzy utrzymują się przy życiu. Opowie­ści jest w tym spek­taklu tyle, ile osób w nim gra, a każda opowieść powinna poruszyć widza: i tego przy­pad­kowego z ulicy i tego, który przy­szedł z ciekawo­ści, aby zobaczyć ludzi “innych”, bo (nie) nor­mal­nych.
 
Spek­takl “Dell’arte dla…” wyrósł z potrzeby wyj­ścia w inną prze­strzeń niż ta, w której do tej pory żyli i tworzyli: przez wiele lat pracowali w bez­piecz­nych, laboratoryj­nych warun­kach i oswajali świat teatru tak, aby stał się ich światem. A ich celem było wyj­ście w “nor­mal­ność” zwyczajną.
 
Jak każdy spek­takl tak i ten, wystawiony został dopiero wtedy, kiedy każdy z aktorów doj­rzał do tego, że czas już na kon­fron­tacje z widow­nią. Prze­czuwanie kon­fron­tacji nadal jed­nak tworzyło dystans między nimi, a widzami. Eks­perymen­tal­nym przed­się­wzięciem teatral­nym było więc wyj­ście ze spek­taklem na ulicę: bez rampy, reflek­torów, sztucz­nych granic między światem widzów, a światem aktorów. To był eks­peryment ludzki, bo zaryzykowali grę o życie. Upo­śledzeni aktorzy bez teatral­nej maski, w kostiumach jak z obrazów Boscha, Bruegla, Degasa, czy Modiglianiego postanowili skon­fron­tować się z widzem bar­dzo trud­nym, bo przy­pad­kowym. Kon­fron­tacja upo­śledzenia z ulicą jest zawsze bolesna dla obu stron.
 
Spek­takl “Dell’arte dla…” został dedykowany tym, którzy odwracają w popłochu oczy, kiedy ich spotykają.
 
Spowiedź w drewnie -  premiera 2000
 
Spek­takl o gniewie świętych, nie­zadowolonych ze swoich drew­nianych wcieleń, winiących swego (s)twórcę o brak talentu. Twórcą tym jest świątkarz-​rzeźbiarz ludowy, który przed śmier­cią spo­wiada się wystruganemu przez siebie Chrystusowi ze swojego (nie)udanego życia…
 
Scenariusz: Jan Wil­kow­ski
Reżyseria: Maria Pietrusza-​Budzyńska i zespół terapeutów WTZ
Nagranie głosów i opracowanie muzyczne: Barbara Ostojewska, Artur Harasimowicz
Scenografia, kostiumy i opracowanie programu :Artur Trojanowski
Maski:  Katarzyna Nowakowska – Nadulska
Praca logopedyczna: Jolanta Deszcz – Pudzianowska
Pomoc w realizacji: Zespół terapeutów WTZ
Obsada: uczest­nicy WTZ
 
Moje Country - premiera 2003
Reżyseria: Jola Grabow­ska
Obsada: uczest­nicy WTZ
„Moje country...": kompozycja choreograficzna Line dance, tworzona i inspirowana na podstawie osobistych historii członków zespołu, wykorzystująca kroki i elementy ruchowe tańców countrowych oraz muzykę contra dance.
Taniec "Moje country..." jest dla tancerzy -przede wszystkim-rozrywką a tańczą go wszędzie: na koncertach, w barach, klubach, dyskotekach czerpiąc z niego radość i wolność ...
Pomysł na tańczenie country zrodził się podczas rozlicznych kontaktów z zespołami tanecznymi, które aktorzy Teatroterapii spotykali w Holandii i Francji.
 
Hamlet - premiera 2004
Reżyseria: Krzysz­tof Babicki
Scenografia: Marek Braun
Kostiumy: Bar­bara Wołosiuk
Muzyka: Marek Kuczyń­ski
Choreografia: Jacek Tomasik
Isadora. Opowieść o kobiecie- premiera 2006 
Inscenizacja i Reżyseria: Maria Pietrusza Budzyń­ska
Kon­sul­tacja choreograficzna: Jacek Tomasik
Współ­praca: Mał­gorzata Lip­czyń­ska, Jan Pogonow­ski, Jacek Kasprzak,
Zespół Ence Pence — UMCS
Opracowanie muzyczne: Bar­tosz Łęczycki, Dominik Sam­bor­ski
Współ­praca muzyczna: Urszula Bed­nar­czyk, Anna Kozak
Wspomagający proces tworzenia spek­taklu: Zofia Radom­ska, Jolanta Grabow­ska
 
Scenariusz spek­taklu powstał w opar­ciu o historię sen­sacyj­nego życia Isadory Dun­can, peł­nego burz­liwych roman­sów, artystycz­nych pasji i miło­ści do tańca i muzyki, wspaniałych występów i osobistych tragedii.
Tę historię grupa nie­peł­nospraw­nych kobiet i męż­czyzn opowiada swoim własnym językiem próbując odkryć sedno tajem­nicy życia, natury, miło­ści, tańca i muzyki i czyni to po to aby ich myśli roz­winęły skrzydła…
To nie jest spek­takl o tańcu. To spek­takl o kobiecie… Kobiecie, którą znam… O tej, która na co dzień mówi językiem nie­zrozumiałym dla wielu, albo zapo­mnianym przez wszyst­kich… Kobiecie, dla której taniec stanowi nie­często jedyny spo­sób na wyzwolenie pragnień, żądz, tęsk­not i potrzeb, a ciało to (lub musi być) medium w wyrażaniu wewnętrz­nie ukrytych, zamkniętych… i utajonych słów… Słów, których my — nor­malni jesteśmy czę­ścią, jeśli tylko potrafimy je w sobie przy­wołać… A wtedy okazać się może, że znaliśmy je od zawsze.
To nie jest spek­takl o Isadorze Dun­can, choć próbowałam obdarować każdą ze znanych mi kobiet Jej siłą i przy­kładem, odwagą życia i tworzenia, oraz umiłowaniem piękna.
Opowiadałam o Niej i każ­dym nie­mal aspek­cie Jej nie­bywałej kariery — nie­udanym zamiarze stworzenia szkoły baletowej w porewolucyj­nej Moskwie, nie­zatar­tym pięt­nie, jakie wywarła na ruchu feministycz­nym i modzie, Jej poglądach na nauczanie i teatr, Jej głośnym na cały świat życiu miłosnym i nie­śmier­tel­nym darze, jaki ofiarowała nie tylko tan­cerzom i aktorom, ale i mnie — od zawsze czer­piącej z jej geniuszu wiedzę o tajem­nicach życia, muzyki, nie­zwykło­ści porządku świata i har­monii tegoż porządku…
W tym spek­taklu chciałam przede wszyst­kim ocalić moje przyjaciółki — kobiety, kobiety z którymi pracuję przed znaw­cami tańca i tan­cerzami, którzy zechcą wykorzystać swoją wiedzę, aby doszukiwać się w nich braku umiejęt­no­ści lub talentu po to tylko, aby jesz­cze na chwil parę odroczyć ich ist­nienie…
Nie­stety, jak powiedziała Isadora: “Żaden kwiat sztuki nie roz­kwitł w pełni, jeśli nie żywiły go łzy bólu”…
Spytaj­cie więc o łzy bólu kobiety, które będą mówiły do was ze sceny swojego życia…
 
Malowany ptak -  premiera 2010 
Inscenizacja, reżyseria i scenografia– Maria Pietrusza Budzyń­ska
Maski – Iwona Malinow­ska
Kostiumy – Maria Pietrusza Budzyń­ska i Lila Sokołow­ska
Opracowanie muzyczne – Dominik Sam­bor­ski
Realizacja Światła – Bar­tosz Palij
Obsługa spek­taklu – Jolanta Grabow­ska, Urszula Golejew­ska,
Zofia Radom­ska, , Mar­cin Pietrusza, Jan Puch, Zbigniew Wróblew­ski
Foto – Mar­cin Pietrusza
Wykonawcy – aktorzy Teatroterapii:
Spek­takl inspirowany absur­dalną historią wziętą z powie­ści Jerzego Kosiń­skiego „Malowany ptak”. Utkany z wiecz­nej potrzeby doświad­czania przez teatr i w teatrze rzeczywistej obec­no­ści w życiu — ludzi, którzy jak malowane ptaki Lecha – bohatera z Kosiń­skiego lecą na spo­tkanie widza przy­pad­kowego… Niby – aktorzy. Niby– ludzie. Niby – ptaki. Poszukiwacze toż­samo­ści i miej­sca swojego w życiu , tańcu . W tangu…
 
Sześć postaci w poszukiwaniu autora - premiera 2011 
adap­tacja i reżyseria: Maria Pietrusza-​Budzyńska
asystent reżysera: Jolanta Grabow­ska
scenografia: Maria Pietrusza-​Budzyńska
kon­sul­tacja choreograficzna: Jacek Tomasik
kostiumy: Maria Pietrusza-​Budzyńska i Lila Sokołow­ska
ilustracja muzyczna i udźwiękowienie: Dominik Sam­bor­ski
przy­gotowanie taneczne: Jolanta Grabow­ska
przy­gotowanie wokalne: Joanna Bron­kiewicz i Grzegorz Sek­mistrz
światło: Bar­tłomiej Palij i Andrzej Oczkow­ski
mul­timedia: Marek Krupa
organizacja spek­taklu: Zbigniew Wróblew­ski i Alek­san­der Budzyń­ski
producent spek­taklu: Firma TEZET z Lublina
występują: Aktorzy Teatroterapii Lubelskiej
 
Bohaterowie sztuki Piran­della w odczytaniu Marii Pietruszy-​Budzyńskiej przed­stawiają swoje wąt­pliwo­ści i przy­czyny ist­nienia w ciągłej podróży teatral­nej, poszukują kogoś, kto zapisze ich życiorysy, nada imię i wyznaczy określoną rolę. Wszyst­kie postacie, które pojawiają się na scenie pochodzą z real­nego świata i wnoszą ze sobą historię własnego życia. Ojciec, Matka, Pasier­bica, Syn, Chłop­czyk, Dziew­czynka, Pani Pace poszukują czegoś innego dla siebie: autorytetu, ukojenia, miło­ści, szczę­ścia, sławy i prawdy. W Piran­dellu świat jest teatrem total­nym, gdzie wszyscy grają określone role, a teatr wdziera się do życia i zmusza do odgrywania. Kim są ludzie, którzy sięgnęli po sztukę Piran­della? Czy obraz, który stworzyli aktorzy Teatr­poterapii Lubel­skiej wykreuje ich toż­samość w Teatrze? Jak reżyserują własną biografię przez wej­ście do Teatru i jak prze­mieni to świadomość ich i tych “nor­mal­nych”? Czy inność (nie­peł­nospraw­ność) jako gest twór­czy to oksymoron? Czy może próba odnalezienia miej­sca na scenie życia? Aktorzy Teatroterapii w grze z życiem /​w życie manifestują pytanie: kim jesteśmy? Czy my udajemy aktorów czy aktorzy udają nas?
 
Happeningi:
 
GO - Premiera 1999
Inscenizacja i reżyseria :  Edward Gramont i zespół Teatru TERMINUS A QUO z Nowej Soli  
Sztuka o dwóch światach: ludzi spraw­nych, zim­nych bez­względ­nie dążących do celu i ludzi nie­peł­nospraw­nych: słab­szych, zagubionych i zwykle spychanych przez tych drugich, gdzieś na mar­gines życia.
 
Realizacja: Edward Gramom i zespół Teatru TER­MINUS A QUO z Nowej Soli; uczest­nicy i terapeuci WTZ Teatroterapia, WTZ Nałęczów, WTZ Kręż­nica Jara, WTZ Źródło II, studenci UMCS
 
Trzynastego Nawet w grudniu jest wiosna - Premiera 2008
Inscenizacja i reżyseria   Maria Pietrusza Budzyńska 
Moi aktorzy udając się w tą „teatralną podróż po…” będą mieli na waliz­kach swój naturalny wizerunek (zdjęcie), a z drugiej strony napis, będący rów­nocześnie pytaniem, czy są: (nie) nor­malni?!, (nie) prze­ciętni?!, (nie) grzeczni?!, (nie) zaradni?!, (nie) inteligętni?!, (nie) zdarni?!, (nie) chciani?!, (nie) widzialni?!, (nie) kul­turalni?!, (nie) zwykli?!, (nie) peł­nosprawni?!, (nie) mądrzy?!, (nie) teatralni?!, (nie) uczynni?!
 

W pytaniu zawarta jest też odpowiedź dla widza, którego spo­tkają w Plazie.
Wyj­ście w prze­strzeń miasta, sklepu, wyj­ście do ludzi (nie) znanych jest – zaiste – aktem wiel­kiej odwagi moich – upo­śledzonych umysłowo – ludzi, z którymi pracuję tak wiele lat. Są piękni, samodzielni, wolni…. Wolni wol­no­ścią, którą uzyskali w teatrze i dzięki teatrowi.
Reżyseria: Maria Pietrusza Budzyńska
 
Pokazy Mody ( Lublin Premiera 2002, Gdańsk Premiera 2003)-
Inscenizacja i reżyseria:   Maria Pietrusza Budzyńska
Muzyka (opracowanie): Bar­bara Ostojew­ska, Jacek Kasprzak
Realizacja: zespół terapeutów WTZ
 
Warsztat Terapii Zajęciowej „Teatroterapia” działający przy Teatrze im. J. Osterwy w Lublinie zaprosił widzów na niezwykły pokaz mody. – Mam nadzieję – powiedziała prowadząca go Maria Pietrusza-Budzyńska – że na scenie, która była miejscem tak różnych przemian i tym razem dojdzie do przemiany w postrzeganiu potrzeb moich dorosłych przecież podopiecznych, a co za tym idzie zmieni się ich pozycja w rodzinie, jak i społeczeństwie.
 
 
Impreza odbyła się w Teatrze im. J. Osterwy w Lublinie 3 grudnia. Stroje wykonały uczennice IV klasy Liceum Zawodowego Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Lublinie. Halina Kusa, dyrektor szkoły, podkreśliła: – Ten przygotowany obecnie pokaz, w którym prezentować się będą podopieczni pani Marii Budzyńskiej, postawił przed młodzieżą naszej szkoły nowe i wyższe wymagania. Chęć sprawienia innym przyjemności, uwrażliwienie na drugiego człowieka wzbogaci w pozytywne doświadczenia naszą szkolną młodzież, a jednocześnie podniesie poziom jej zawodowych umiejętności. Bożena Kowalik, pedagog specjalny, twierdzi natomiast: – Nikomu tak nie powinno zależeć na modzie, elegancji, urodzie jak ludziom z upośledzeniem umysłowym, których natura nie obdarzyła najpiękniejszą urodą. Na tym też powinno zależeć producentom, projektantom, rodzicom i nam wszystkim, bo strój przynosi radość, upiększa, daje możliwość marzeń, uczy estetyki, a także jest przepustką do zdrowych rówieśników.
 
– Pokaz mody przygotowany przez niepełnosprawnych jest szczególną formą manifestacji istnienia i potrzeb. Stanowi w wyrazie zewnętrznym, pozaśrodowiskowym, że pojęcie integracji społecznej osób niepełnosprawnych nie powinno zawężać się tylko do wybranych – najczęściej przez nich samych – obszarów funkcjonowania. A w odniesieniu do środowiska pokaz spełni ważną funkcję w kształtowaniu estetyki oraz umiejętności utrzymywania codziennej higieny osobistej, której częściową emanacją jest także ubiór. Odnosi się to do każdego człowieka, ale do niepełnosprawnych w szczególności – podsumowuje Janusz Jurek, dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej i Zatrudnienia przy Urzędzie Marszałkowskim w Lublinie.
 
Przeczytaj rónież o nowopowstałej Galerii - tutaj
 
Fundacja Teatroterapia Lubelska - www.teatroterapia.lublin.pl