MEGAMOCNI

Szczepienie - tarcza przeciw kleszczom

kleszcze szczepienia zdrowie

Dodano 2015-04-14 12:47:12 | Autor: Jacek Gibel

Z utęsknieniem czekamy na wakacyjne wyprawy. Już sama myśl o spędzaniu czasu na świeżym powietrzu wprawia nas w dobry nastrój. Snując plany urlopowe, dobrze jest pomyśleć o zaszczepieniu się przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu. Dlaczego powinniśmy zrobić to już teraz? I jak skutecznie chronić się przed kleszczami?

Uwaga na ryzyko!

Kleszczowe zapalenie mózgu zwane też wiosenno-letnim zapaleniem mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, jest sezonową wirusową chorobą ośrodkowego układu nerwowego przenoszoną przez kleszcze. Okres wylęgania choroby trwa 7 - 28 dni. W większości przypadków zakażenie wirusem KZM przebiega skąpo lub nawet bezobjawowo.
U dzieci choroba ma przebieg łagodniejszy niż u dorosłych. U osób powyżej 40 roku życia znacznie częściej obserwuje się ciężki przebieg choroby.

Objawy kleszczowego zapalenia mózgu pojawiają się dwufazowo: w pierwszych 1 - 8 dniach występują objawy grypopodobne: gorączka, bóle stawowe, ogólne osłabienie, rozbicie, nieżyt górnych dróg oddechowych, czasem wysypka. Po tej fazie następuje okres bezobjawowy trwający nawet do 20 dni, po którym może wystąpić drugie stadium choroby, związane z zajęciem ośrodkowego układu nerwowego. Pojawia się gorączka do 39oC, wymioty, silne bóle głowy i mięśni. W przypadku zajęcia mózgu, opon mózgowo-rdzeniowych i rdzenia może dojść do utraty przytomności czy drgawek. Około 2 % przypadków środkowoeuropejskiego kleszczowego zapalenia mózgu kończy się zgonem. 60 % pacjentów po przebytym kleszczowym zapaleniu mózgu wykazuje trwałe następstwa neurologiczne najczęściej porażenia i niedowłady, osłabienie, zaniki mięśniowe i zaburzenia równowagi związane z uszkodzeniem móżdżku.

Podobnie jak w przypadku większości innych chorób wirusowych, nie istnieje leczenie przyczynowe kleszczowego zapalenia mózgu. Terapia jest jedynie objawowa i polega na łagodzeniu stanu zapalnego, bólu, gorączki, nudności, a także leczeniu przeciwdrgawkowym. Najcięższe przypadki kleszczowego zapalenia mózgu wymagają intensywnej opieki medycznej

Mapa zagrożenia

Kleszczowe zapalenie mózgu występuje przede wszystkim na terenach Europy Środkowej i Wschodniej aż po Ural, w szczególności w Austrii, Niemczech, Czechach, Słowacji, na Węgrzech, w Polsce, Szwajcarii, krajach byłego ZSRR oraz w Skandynawii.

W Polsce obszary o najwyższych od lat wskaźnikach zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu to województwo podlaskie i warmińsko-mazurskie. Ryzyko przeniesienia kleszczowego zapalenia mózgu przez kleszcza istnieje również w województwie świętokrzyskim, mazowieckim, opolskim i dolnośląskim.

Przezorny zawsze ubezpieczony

Wybierając się do lasu, parku koniecznie należy pamiętać o odpowiednim stroju (mieć długie rękawy, długie spodnie, wysokie skarpety, czapkę z daszkiem oraz buty z wyższą cholewką) i stosowaniu środków odstraszających by zmniejszyć ryzyko ukąszenia przez kleszcza i uchronić się przed kleszczowym zapaleniem mózgu.

Jednak najskuteczniejszy sposób ochrony przed zachorowaniem to szczepienie uodparniające przeciwko chorobie. Szczepienia zalecane są dla osób: przebywających na terenach o nasilonym występowaniu kleszczy w szczególności osobom zatrudnionym przy eksploatacji lasów, stacjonującemu wojsku, funkcjonariuszom straży pożarnej i granicznej, rolnikom, młodzieży  przebywającej na obozach i koloniach letnich oraz turystom.

Schemat szczepienia

Rodzaj szczepionki dopiera się odpowiednio do wieku pacjenta. Szczepienie podstawowe składa się z 3 dawek:

  • pierwsza dawka w wybranym dniu, najlepiej jeszcze w kwietniu
  • druga dawka po 1 – 3 miesiącach od przyjęcia I dawki (jeżeli konieczne jest szybkie uzyskanie odpowiedzi immunologicznej, drugą dawkę można podać po 2 tygodniach od przyjęcia pierwszej dawki)
  • trzecia dawka w okresie od 5 do 12 miesięcy od przyjęcia II dawki szczepienia

*W celu uzyskania odporności przed sezonem aktywności kleszczy, najkorzystniej jest podać pierwszą i drugą dawkę w miesiącach wczesno wiosennych. Trzecią dawkę najlepiej podać w czasie tego samego sezonu aktywności kleszczy lub najpóźniej przed rozpoczęciem następnego sezonu aktywności kleszczy. Odporność wytwarza się już po dwóch dawkach, ale tylko przyjęcie pełnego, 3-dawkowego cyklu gwarantuje jej trwanie przez 3 lata. Po tym czasie wskazane jest przyjęcie dawki uzupełniającej. Po upływie nie więcej niż 3 lat należy udać się na tzw. szczepienie przypominające. Pierwszą dawkę przypominającą należy przyjąć nie później niż po upływie 3 lat od przyjętej trzeciej dawki szczepienia. Kolejne dawki przypominające co 3 – 5 lat. U osób powyżej 60 roku życia dawki przypominające co 3 lata.

Szczepionka nie dla każdego?

Przed podjęciem decyzji o szczepieniu należy skonsultować się z lekarzem i sprawdzić, czy nie występują u nas zdrowotne przeciwwskazania, m.in.:

  • nadwrażliwość na substancję czynną (wirus kleszczowego zapalenia mózgu), którąkolwiek substancję pomocniczą (albumina ludzka, sodu chlorek, disodu fosforan dwuwodny, potasu diwodorofosforan, woda do wstrzykiwań, sacharoza, wodorotlenek glinu uwodniony) lub na substancje wykorzystywane w procesie produkcji i obecne w ilościach śladowych (formaldehyd, neomycyna, gentamycyna, siarczan protaminy)
  • ciężka nadwrażliwość na białko jaja lub inne białka kurze (rekcja anafilaktyczna po spożyciu białka jaja kurzego)
  • szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu należy przełożyć w przypadku ostrej choroby infekcyjnej przebiegającej z gorączką

Co zrobić by się zaszczepić?

Przed szczepieniem koniecznie należy  odbyć wizytę  u lekarza internisty, lekarza medycyny rodzinnej, podczas której przeprowadzana jest kwalifikacja do szczepienia. Wizyty konsultacyjne należy odbyć u:

  • u pediatry - w przypadku dzieci od 2 roku życia
  • u internisty – w przypadku osób dorosłych

zdj. Wikipedia

(Platinium Cast)