W ponad tysiącletniej historii Polski okresy świetności państwa przeplatały się z ciężkimi próbami. Agresywna polityka sąsiednich państw, wspólne interesy europejskich monarchii stanowiły ciągłe zagrożenie dla jedności Rzeczpospolitej. Dzięki silnemu poczuciu wielkości królestwa skutecznie udawało się polskiemu rycerstwu zwycięsko wychodzić z militarnych zagrożeń ze strony Niemców, Turków, Szwedów, czy Rosjan.

Od czasu wprowadzenia zasady wolnego wyboru króla rosła siła poszczególnych magnatów i szlachty. Prywatne korzyści przeważały nad interesem królestwa. Wykorzystywały to ościenne mocarstwa wprowadzając celowo zamęt i różnice polityczne, by osłabić siłę jedności narodu. Szukanie wsparcia przez łasych na honory i urzędy panów na dworach zachodniej europy, czy w Rosji musiało ostatecznie doprowadzić do interwencji zbrojnej sąsiadów. Tak doszło do podziału słabego już państwa między silnie zarządzane monarchie. W ten sposób Polska na 123 lata zniknęła z mapy Europy.

Pierwsze próby odzyskania niepodległości podejmowane były już po drugim rozbiorze, czego wynikiem była insurekcja kościuszkowska, zakończona klęską. Późniejsze zrywy w 1830, 1846 i w 1863 roku również nie dały Polakom wolności. Szereg represji, pogłębiające się ubóstwo, zwłaszcza niższych klas społecznych wzmagały nastroje niepodległościowe.

Pod koniec dziewiętnastego wieku zawiązują się stronnictwa złożone z działaczy o różnych poglądach politycznych i z różnymi koncepcjami na możliwość odzyskania suwerenności. Historia najbardziej wyróżnia działania polityków takich jak Józef Piłsudski, Roman Dmowski, czy Ignacy Daszyński, jednak w codzienną walkę z zaborcami zaangażowane były setki tysięcy Polaków.

Wybuch I wojny światowej paradoksalnie dał Polakom nadzieję na odzyskanie swojego państwa. W sytuacji, kiedy okupujące polskie ziemie mocarstwa stanęły naprzeciw siebie, ich siła zdecydowanie malała. Wiedzieli o tym Piłsudski z Dmowskim, dlatego starali się wykorzystywać nie tyle siłę, co dyplomację.

Samo ogłoszenie niepodległości Polski to sprawa elastyczna i umowna. Już w 1916 Niemcy w porozumieniu z Cesarstwem Austro – Węgier proponowały utworzenie Królestwa Polskiego. Byłaby to jednak kopia Królestwa Polskiego pod zaborem rosyjskim. Rada Regencyjna, na której czele stał Józef Piłsudski niepodległość Polski ogłosiła już 7 października 1918 roku. Odzyskanie niepodległości ogłaszały również lokalne ośrodki państwowości takie jak Rzeczpospolita Zakopiańska, czy Księstwo Cieszyńskie. W porozumieniu między wszystkimi siłami dążącymi do przywrócenia suwerennego państwa polskiego, jako oficjalną datę odzyskania niepodległości przyjęto 11 listopada i w tym dniu Polacy wspólnie świętują wolność.